góry
Turystyka górska to jeden z bardzo popularnych sposobów na aktywne spędzenie urlopu. W Polsce znajduje się wiele pasm górskich, które kuszą swoimi malowniczymi widokami oraz bliskością i dzikością przyrody. Nic dziwnego, że duża liczba turystów decyduje się wyjechać na wakacje w góry, z zamiarem przemierzania górskich szlaków i zdobywania górskich szczytów. Piesza turystyka górska posiada wiele atutów, jednak dla mniej wprawnych lub początkujących turystów, może okazać się nie lada wyzwaniem, a w ostateczności - skończyć się nie tylko w przykry sposób, ale nawet i tragicznie.

Często to przyroda jest obarczana winą za tragiczne wydarzenia w górach. Jednak to najczęściej człowiek jest największym zagrożeniem bezpieczeństwa dla samego siebie - z powodu niedostatecznej wiedzy, braku wyobraźni oraz często nieprzemyślanych decyzji.

Jakie błędy popełniają początkujący i mało doświadczeni turyści?
Jak ich nie popełniać i w jaki sposób dobrze przygotować się do wyprawy w góry?
 

Znajomość terenu

Osoby początkujące w górskich wędrówkach, nie znające specyfiki gór i określonych szlaków górskich, a także nie umiejące odpowiednio zaplanować górskiej wycieczki - są bardzo często narażone na nieprzyjemne w skutkach sytuacje. Podstawowe błędy zdarzają się także i doświadczonym turystom - jednak w znacznie mniejszym stopniu.
Niestety wciąż najczęstszym powodem tragedii jest brak znajomości realiów górskich oraz zasad poruszania się po górach, a także nieznajomość podstawowych elementów planowania wycieczki. Turyści bardzo często zdają się na informacje zaczerpnięte od innych ludzi - znajomych, innych turystów i urlopowiczów, przypadkowych osób - które niekoniecznie muszą być zgodne z rzeczywistością. Turyści nie sprawdzają danych informacji chociażby na mapie, w informacji turystycznej czy też w przewodniku.
A przecież dostępne przewodniki turystyczne oraz mapy pomagają podjąć decyzję o tym, w który rejon wybrać się na wędrówkę, a także dostarczają wielu informacji - również o trudnościach jakie można napotkać w danym terenie.

Wycieczkę w góry trzeba zaplanować w szczegółach.
Przed wyjściem w góry, dobrze jest zebrać następujące informacje:
  • jaki jest przebieg szlaku turystycznego, na który chcemy się wybrać,
  • gdzie znajdują się schroniska turystyczne,
  • jaki jest przybliżony czas wędrówki na danych odcinkach drogi,
  • gdzie znajdują się obiekty, które mogą okazać się schronieniem w przypadku, gdy pogoda się załamie (obiekty takie jak leśniczówki, schrony, itp.),
  • jakie mogą być "zapasowe" drogi powrotu (jeśli zdecydujemy się skrócić wędrówkę w przypadku np. złej pogody lub złego samopoczucia),
  • jakie są aktualne warunki na szlaku (tej informacji można zaczerpnąć w placówce GOPR).
Przed wyjściem na szlak należy koniecznie zapisać sobie numer telefonu do GOPR.
 

Obuwie i odzież

Od właściwego obuwia zależy nie tylko komfort podczas wędrówki, ale również zdrowie, a w niejednym przypadku także i życie. Wydaje się to nieprawdopodobne, a jednak wciąż wiele turystów wybiera się na wycieczkę w góry w zwykłych tenisówkach, a w okresie ciepłej pogody - zdarza się że także w japonkach lub klapkach - bo przecież na dole jest ładna pogoda, jest ciepło, świeci słońce, a na niebie nie ma chmur lub jest ich niewiele. Nic bardziej mylnego! Warunki pogodowe w górach są bardzo zmienne i potrafią się diametralnie zmienić z minuty na minutę, a wędrówka po szlakach górskich to nie spacer po miejskim deptaku. Nierzadko na szlak górski turyści wędrują w krótkich spodenkach, w bluzkach z krótkimi rękawami - nie biorąc ze sobą żadnej cieplejszej odzieży, która w razie pogorszenia pogody chroniłaby przed przemarznięciem i przemoczeniem.

Dobre, sprawdzone obuwie to jedna z bardzo istotnych rzeczy, jeśli chodzi o pieszą wędrówkę po górach.
Jakie obuwie sprawdzi się w górach?
Przede wszystkim takie, które zapewni nogom stabilność, dobrą przyczepność do podłoża, nieprzemakalność, wygodę. Dobrze, gdy buty mają twardą podeszwę - miękka podeszwa o wiele bardziej przenosi na stopy nierówności terenu, co powoduje dyskomfort i ból. Obuwie należy dobrać pod kątem  pory roku i panujących warunków atmosferycznych, a także charakterystyki terenu i gór.
Dobrze, aby przed wędrówką buty były rozchodzone (czyli aby nie były nowe, z pudełka), tak aby stopa była już do nich przyzwyczajona i aby nie nabawić się otarć.
Dobrze jest mieć przy sobie (np. w plecaku) obuwie, którego będziemy mogli użyć na wypadek noclegu w schronisku - w tej roli dobrze sprawdzą się wodoodporne klapki.

Jaka odzież w góry?
W górach pogoda zmienia się bardzo często, dlatego warto być wyposażonym w odpowiedni ubiór, który w razie niekorzystnych warunków pogodowych zapewni nam ciepło. Niezależnie od aktualnej pogody i pory roku, należy wyposażyć się w:
  • ciepły sweter,
  • kurtkę przeciwdeszczową,
  • zapasowe skarpetki,
  • rękawiczki i czapkę.
Dodatkowe rzeczy, których nie zakładamy od razu, można schować do plecaka. Latem dobrze jest założyć czapkę (np. z daszkiem), jako ochronę przed słońcem. Natomiast w okresie zimniejszej pogody dobrze sprawdzi się bielizna termoaktywna. Wybierając się w góry warto mieć ze sobą okulary przeciwsłoneczne, na wypadek silnego słońca.
 

Informowanie o wyjściu w góry

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez turystów jest nieinformowanie innych o swoich planach związanych z wycieczką w góry i wybraniem się na szlak. Jeśli wybierasz się na wędrówkę po górach - koniecznie poinformuj o tym swoich bliskich (rodzinę, przyjaciół) bądź też na przykład osoby na hotelowej recepcji (czy też właścicieli kwatery, w której nocujesz), ratowników górskich. Ważne, by jakakolwiek osoba wiedziała o tym, że wybierasz się w góry. Sytuacje podczas górskich wycieczek mogą okazać się bardzo nieprzewidywalne - możesz zarówno zastać niesprzyjające warunki atmosferyczne (mimo wcześniejszej dobrej pogody), zwyczajnie zagubić się w lesie lub na szlaku, a także stać się ofiarą wypadku. Jest to konieczne, aby w razie Twojej przedłużającej się nieobecności lub braku kontaktu z Tobą, odpowiednie osoby wiedziały, że powinny zacząć reagować odpowiednio wcześnie i właściwie.
 

Prowiant i woda

W górach zawsze powinniśmy mieć przy sobie zapasy jedzenia i wody, dzięki którym unikniemy utraty sił, wyziębienia organizmu i odwodnienia. Nawet jeśli planujemy, że na szlaku spędzimy określoną ilość czasu - zawsze coś może spowodować opóźnienie. Nie wspominając o tym, że podczas chodzenia po górach organizm potrzebuje odpowiedniej dawki energii - zwłaszcza gdy wędrówka jest długa i męcząca. Na wyjście w góry warto zabrać ze sobą:
  • kanapki (z pełnoziarnistego pieczywa, z warzywami i np. serem - w upalne dni wędlina może się zepsuć),
  • czekoladowe batoniki lub czekoladę,
  • owoce (np. jabłka),
  • suche przekąski (zwłaszcza orzechy, suszone owoce),
  • zapas wody.
 

Co jeszcze zabrać w góry?

Wybierając się w góry, do plecaka powinno się zabrać:
  • naładowany telefon komórkowy (z wpisanym numerem do GOPRu),
  • mapę terenu,
  • latarkę,
  • apteczkę (z bandażem elastycznym, plastrem na rolce, jałowymi opatrunkami, wodą utlenioną, rękawiczkami lateksowymi),
  • zapałki.

Pamiętaj, aby poczas wycieczki w górach nie być zbyt pewnym siebie - góry to piękny ale i niebezpieczny żywioł, do którego powinno się podchodzić z dużą pokorą.